Als België splijt

In België zijn verschillen tussen Vlamingen en Walen niet het probleem, maar de Franstalige Brusselaars. Is België nog regeerbaar? Na 174 dagen informeren en formeren mislukte de tweede poging van kandidaat-premier Yves Leterme om een regering te vormen. De buitenwacht denkt vaak dat het gaat om verschillen tussen Vlamingen en Franstaligen. Maar het Franstalige front is ook onderling verdeeld, want er is een groot verschil tussen Walen en Franstalige Brusselaars.
België heeft een ingewikkelde psychologie. Vlamingen vormen een demografische meerderheid die zich gedroeg als een verdrukte minderheid. De Franstalige taalgroep is een culturele minderheid die zich superieur voelde. Met de emancipatie van Vlaanderen tot sterkste regio ging dat wringen. Het voormalige 'kleine boerke' werd plotseling economisch en politiek sterker. De Franstalige minderheid verdedigt zich door die vroegere boerkes uit te maken voor 'racisten, separatisten en egoïsten' zodat ze hun oude, ondergeschikte plaats weer innemen.

Maar die psychologische intimidatie werkt niet meer. Voor het eerst in vijftig jaar gebruikten Vlamingen hun demografische meerderheid door in te zetten op splitsing van het kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde. Dat was een enorme schok voor de Franstaligen.

Zijn Vlamingen rancuneus en egoïstisch? Ze betalen jaarlijks ongeveer 6 miljard euro om armere Franstaligen in Wallonië en Brussel op de been te houden via sociale uitkeringen. Dat bedrag is hoger dan de netto-bijdrage van Nederland aan de EU. De Nederlandse regering maakte daar veel ophef over.
Vlamingen betalen dat bedrag al decennia zonder veel morren, terwijl Wallonië er economisch niet op vooruit gaat. Integendeel, de deelstaat raakte subsidieverslaafd en kwam in handen van een parasitaire politieke klasse.
Vlamingen vinden dat de solidariteit met Wallonië te veel een bodemloze put is geworden. Werkloosheidsuitkeringen zijn in België onbeperkt in de tijd en worden uitbetaald door de vakbonden. Veel Waalse gezinnen zijn al generaties werkloos.

Willen Vlamingen zich wreken? Nee, zij hebben geen hekel aan de Walen en zullen blijven betalen ook al valt België uiteen. Ze vinden Walen 'arme sukkelaars' zoals zij dat vroeger waren. Veel Walen zijn geëmigreerde Vlamingen die ooit gingen werken in de staal- en kolenindustrie. Vlaming en Waal voelen elkaar vrij goed aan, ook al spreken ze verschillende talen. Beiden houden van improviseren en bricoleren. Vlamingen voelen zich wel gekrenkt door Franstalige Brusselaars, de ooit machtige bourgeoisie in de hoofdstad die neerkeek op de 'boerkes'. Ze spraken enkel Frans en vonden Nederlands een 'keutertaaltje'. Ze etaleerden een culturele arrogantie die Nederlanders zich wellicht moeilijk kunnen voorstellen. De Francofonie was daar waar Frans werd gesproken, ook al was het in Vlaanderen.

Dat gebrek aan aanpassingsvermogen heeft Vlamingen altijd gestoken, of ze nu links of rechts zijn. Vlaamse gemeenten rondom Brussel stelden taalfaciliteiten in voor Franstaligen, om hen te helpen zich aan te passen. Maar ze pasten zich niet aan en eisten een blijvend recht op het Frans als administratieve taal. Die houding van de Brusselse bourgeoisie is nog altijd een open zenuw. Tijdens de 'Mars voor België' op 19 november was 90 procent van de deelnemers Franstalig, in meerderheid uit Brussel. De meeste manifestanten spraken geen woord Nederlands. Wie moet zich nu aanpassen aan wie?

Belgische Franstaligen zijn dus niet per definitie Walen. Bovendien gaan Walen en Franstalige Brusselaars ook niet goed samen. Daarom hebben zij twee aparte regeringen. De Waalse Gewestregering in Namen beheert de Waalse economie en infrastructuur. De Franse Gemeenschapsregering in Brussel is enkel bevoegd voor culturele zaken, onderwijs en pers. De Brusselse francofonie kijkt ook neer op Wallonië. In de hoogtijdagen van het unitaire (niet-federale) België aan het begin van de 20-ste eeuw zei men wel eens dat Brussel drie kolonies had: Vlaanderen, Wallonië en Kongo. Brussel is in België een zeer aparte entiteit.

Als het ooit tot een deling komt, kiest Brussel niet voor Vlaanderen noch voor Wallonië maar voor Europa: Capitale de l'Europe. De stad bestaat uit 19 gemeenten: in de praktijk lokale bolwerken van partijen en politieke families. De ene helft van de stad is burgerlijk liberaal; de andere helft islamiseert in hoog tempo. De gemiddelde werkloosheid is 20 procent en in migrantwijken zoals Molenbeek en Anderlecht tot 60 procent. Na het Frans is de tweede taal van Brussel niet meer het Nederlands maar het Arabisch! De islam is de grootste religie in de hoofdstad van Europa.

De Belgische federatie loopt op haar laatste benen. Steeds minder bindt de Belgen.

Bron: Derk Jan Eppink in Trouw
(Derk Jan Eppink is een Nederlands journalist/schrijver die al geruime tijd in België woont en een bijzonder frisse en realistische kijk heeft op ons landje.)